सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी आजचा दिवस अत्यंत उत्साहाचा ठरला आहे. १९ जानेवारी २०२६ रोजी महाराष्ट्रातील प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये सोयाबीनच्या दरात मोठी सुधारणा पाहायला मिळत आहे. जागतिक बाजारपेठेत सोयाबीन तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ आणि देशांतर्गत सोयापेंडची (DOC) मागणी वाढल्याने स्थानिक बाजारात सोयाबीनच्या भावाने उसळी घेतली आहे.
गेल्या आठवड्यापर्यंत ४,५०० ते ४,८०० रुपयांच्या दरम्यान रेंगाळणारे दर आता ५,००० ते ५,३०० रुपयांच्या घरात पोहोचले आहेत.
आजचे प्रमुख बाजार समित्यांमधील सोयाबीन दर (प्रति क्विंटल)
राज्यातील महत्त्वाच्या बाजारपेठांमधील आजचे (१९ जानेवारी) ताजे आणि सरासरी दर खालीलप्रमाणे आहेत:
| बाजार समिती | किमान दर (₹) | कमाल दर (₹) | सरासरी दर (₹) |
| लातूर | $₹४,५००$ | $₹५,२८०$ | $₹५,०५०$ |
| वाशिम | $₹४,४००$ | $₹५,१५०$ | $₹४,९००$ |
| अकोला | $₹४,५५०$ | $₹५,३००$ | $₹५,१००$ |
| हिंगोली | $₹४,३००$ | $₹५,०५०$ | $₹४,८५०$ |
| जालना | $₹४,४५०$ | $₹५,१००$ | $₹४,९५०$ |
| नागपूर | $₹४,६००$ | $₹५,३५०$ | $₹५,२००$ |
| अमरावती | $₹४,५००$ | $₹५,२००$ | $₹५,०५०$ |
बाजार भावात तेजी येण्याची प्रमुख कारणे
१. आंतरराष्ट्रीय घटक: ब्राझील आणि अर्जेंटिना यांसारख्या प्रमुख उत्पादक देशांमध्ये हवामानातील बदलांमुळे उत्पादनावर परिणाम झाला आहे, ज्यामुळे जागतिक बाजारात सोयाबीनची टंचाई निर्माण झाली आहे.
२. तेलाची मागणी: सण आणि लग्नसराईच्या हंगामामुळे खाद्यतेलाच्या मागणीत वाढ झाली असून, रिफायनरीजकडून सोयाबीनची मोठी उचल केली जात आहे.
३. शेतकऱ्यांची साठवणूक: अनेक शेतकऱ्यांनी भाव वाढण्याची प्रतीक्षा करत सोयाबीनची विक्री थांबवली होती. बाजारात मर्यादित आवक असल्याने व्यापाऱ्यांना जादा दर देऊन खरेदी करावी लागत आहे.
४. सोयापेंड निर्यात: भारताकडून युरोप आणि आशियाई देशांमध्ये सोयापेंडची निर्यात वाढल्याने स्थानिक कारखानदारांमध्ये सोयाबीन खरेदीची चढाओढ लागली आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सल्ला
- माल सुकवून विका: ज्या सोयाबीनमध्ये ओलावा (Moisture) १०% पेक्षा कमी आहे, अशा मालाला ५,३०० रुपयांच्या वर भाव मिळत आहे. त्यामुळे ओला माल बाजारात नेणे टाळा.
- हवामानाची काळजी: सध्या काही भागांत ढगाळ वातावरण असल्याने साठवलेले सोयाबीन सुरक्षित ठेवा. ओलावा वाढल्यास मालाचा दर्जा घसरून भाव कमी मिळू शकतात.
- टप्प्याटप्प्याने विक्री: सर्व माल एकदम न विकता, भाव वाढत असताना टप्प्याटप्प्याने विक्री करणे फायदेशीर ठरेल.
पुढील कल (Market Outlook)
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, जानेवारी अखेरपर्यंत सोयाबीनचे दर $५,५००$ रुपयांपर्यंत जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मात्र, विदेशी बाजारातील घडामोडींवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.